Onderzoek

Vanaf haar ontstaan is MediluX betrokken bij vooraanstaand  wetenschappelijk onderzoek door samenwerking met onder andere de RUG (Rijksuniversiteit Groningen), de Universiteit van Leiden en Technische Universiteit Eindhoven.


In de afgelopen jaren werd aangetoond dat licht een nog grotere invloed op de mens heeft dan al werd aangenomen. Er werd een nieuwe vorm van lichtwaarneming vastgesteld, een vorm die niet alleen met ons “zien” te maken heeft, maar vooral met een reeks niet-beeldvormende processen. Deze processen hebben een directe relatie tot gezondheid, concentratie, arbeidsprestatie, alertheid, veiligheid en welbevinden zowel van de werkende als de niet-werkende mens.

Door haar jarenlange praktische ervaring en nauwe betrokkenheid bij dit wetenschappelijk onderzoek is MediluX in staat gebleken, voor de wetenschappelijke bevindingen diverse praktijkgerichte toepassingen voor verschillende doelgroepen te ontwikkelen met licht in speciale armaturen. Licht dat niet alleen bijdraagt aan het verbeteren van het “Zien”.

 

De betekenis van licht
De zon is onze natuurlijke bron van Licht en daarmee de belangrijkste bron van ons welbevinden.
Licht, in al haar facetten en kleurschakeringen heeft een enorme invloed op de kwaliteit van leven op aarde.  Ons humeur is zomers over het algemeen vaak beter (zonniger)  dan in herfst (“als de blaadjes vallen”…)  en winter. Het begrip “winterdepressie” dat in de vorige eeuw werd ontdekt, bleek letterlijk als “sneeuw voor de zon” te verdwijnen bij het aanbreken van de lente als de zon langer ging schijnen… Niet voor niets zoeken wij op het noordelijk halfrond ‘ s winters graag de zon op: “even de batterij weer opladen, even los komen van de winterdip”…  Onbedoeld zeggen we daarmee gewoon dat we het gebrek aan warmte, maar vooral zonlicht compenseren door  een weekje van de zon te genieten. Om er vervolgens weer,letterlijk verkwikt,tegenaan te gaan.

 

De biologische klok
Onze biologische klok is het aangeboren mechanisme bij de mens waarbij allerlei lichamelijke functies met een bepaalde periodiciteit plaatsvinden.

Deze inwendig meetikkende klok wordt gelijk gezet door invloeden van buitenaf, vooral door zonlicht ofwel daglicht. Zenuwbanen verbinden de biologische klok met de buitenwereld, via het netvlies van het oog. Zo kunnen lichtsignalen de epifyse of pijnappelklier bereiken en daar de afgifte van melatonine, het “slaaphormoon” regelen. De biologische klok kan ontregeld raken, bijvoorbeeld door systematisch laat naar bed te gaan (ploegendienst), door een lange reis per vliegtuig in oost-west richting (de zogenaamde jetlag), of de overgang van zomer- naar wintertijd vice-versa.. Het duurt dan enige dagen voor men zich weer lekker voelt. Wat langer opblijven geeft minder verstoring dan wat vroeger opstaan. Bij opeenvolgende ploegendiensten is het bijvoorbeeld belangrijk zoveel mogelijk volgens het schema ochtend-avond-nacht te rouleren, niet andersom.

Maar ook kan licht met (te) lage intensiteit of bepaalde kleur grote invloed uitoefenen op het slaap-waakritme in zowel huiselijke, bedrijfsmatige of verpleegomgeving.

Oculair licht stuurt de ritmiek van veel lichaamsprocessen aan, zoals het slaap-waakritme. Licht is daarom de belangrijkste tijdregelaar van het menselijke bioritme.

MediluX volgt nauwgezet de nieuwste ontwikkelingen bij onderzoek naar de functies van de biologische klok en de besturings- en lichttechnologie waarmee invloed kan worden uitgeoefend op lichtkleur en lichtintensiteit op de tijdstippen waarop dat nuttig of noodzakelijk is.

 

Daglicht en kunstlicht

Onder daglicht verstaan we direct licht van de zon, maar ook indirect zonlicht  dat via de atmosfeer en de wolken diffuus de aarde bereikt.

Kunstlicht ontstaat door het omzetten van (elektrische) energie in zichtbaar licht, b.v. gloeilamp of fluorescentielamp. Er zijn grote verschillen in gebruik en toepassing van kunstlicht en daglicht.

Bij kunstlicht heeft  de hoeveelheid licht en kleur meestal een statisch karakter ;  de kleurkwaliteit wordt vaak minder en niet alle kleuren worden goed weergegeven, zoals bij de meeste spaarlampen. Kunstlicht wordt vaak horizontaal geplaatst in of aan het plafond via een  meestal klein, helder oppervlak waardoor vooraf beter bepaald kan worden wat het effect ervan op een ruimte zal zijn.

Daglicht is dynamisch en heeft een grote variatie in kleur en hoeveelheid en een zeer goede kleurkwaliteit.  Daglicht treedt een ruimte meestal binnen via verticale gevelopeningen, de hoeveelheid en het soort licht is afhankelijk van de positie en de afmetingen van de ramen. In huis moet  conform het Bouwbesluit sprake zijn van voldoende daglichttoetreding

Daglicht blijkt belangrijk voor het menselijk functioneren en de gezondheid van mensen in het algemeen.

 

Slaap-waakritme
Licht, vooral daglicht, of het ontbreken daarvan heeft dus grote invloed op het functioneren van onze biologische klok en daarmee op ons welbevinden, op alertheid en concentratie en is dus uitermate belangrijke bij ploegendiensten, in ziekenhuizen en in  meld- en controlekamers.

Onze inwendige, biologische klok kan ontregeld raken, bijvoorbeeld door systematisch laat of op afwijkende tijden naar bed te gaan, zoals in ploegendiensten, maar ook door een lange vliegreis waar verschillende tijdzones worden overbrugd (jetlag).


Het werken in een volcontinue ploegendienst zoals noodzakelijk is in bijvoorbeeld ziekenhuizen en verpleeginrichtingen, meld- en controlekamers in de industrie of luchtverkeerstorens  is fysiek belastend voor de betreffende medewerkers. Het heeft een niet te onderschatten effect op hun lichamelijk en geestelijk welzijn. Statistisch gezien leven mensen die veel in ploegendiensten gewerkt hebben zelfs korter dan gemiddeld. Ploegendienst medewerkers hebben vaak last van verschijnselen, analoog aan die van jetlag.


Concentratieverlies,hoofdpijn, zelfs migraine en andere effecten die veroorzaakt worden door het gebrek aan slaap of het verstoren van het slaap-waakritme komen voor.  Slaperigheid kan leiden tot een gebrek aan alertheid waardoor het niet ondenkbaar is dat hierdoor fouten kunnen worden gemaakt, bijvoorbeeld bij de dosering of het toedienen van medicatie.
Verschijnselen die optreden zijn onder andere vermoeidheid, slaapstoornissen, verminderde energie en concentratie. Het duurt enkele dagen tot een week voor deze effecten zijn gecompenseerd.

Met goede aangepaste, dynamische verlichting kan het dag/nacht ritme van medewerkers in ploegendiensten worden aangepast aan de gewenste situatie, waardoor het risico van het maken van fouten sterk wordt verminderd.


MediluX is een van de grondleggers van het gebruik van licht voor het stimuleren van de biologische klok.

 

Wat kan MediluX hierin betekenen ?
Uit deze en veel andere onderzoeken op dit terrein kan worden afgeleid dat het welbevinden van de mens bij het ontbreken van voldoende daglicht positief wordt beïnvloed door gebruik te maken van aangepaste, intelligente verlichting. Verlichting die de kleurtemperatuur en intensiteit van het daglicht benadert en het natuurlijke ritme zo goed mogelijk volgt.


Verlichting die de kleurtemperatuur en intensiteit van het daglicht benadert en het natuurlijke ritme zo goed mogelijk volgt.

 

In bijvoorbeeld Controle- en meldkamers in de industrie- en infrastructuur, zijn concentratie, arbeidsprestatie, alertheid en veiligheid van het grootste belang. Door voortschrijdende  technische ontwikkelingen is de efficiëntie en optimalisatie van de te beheersen processen sterk toegenomen en daarmee ook de hoeveelheid informatie welke door medewerkers moet worden verwerkt. Dit geldt even sterk in ziekenhuizen voor verplegend en medisch personeel en de aan hun zorgen toevertrouwde patiënten.

 

Bij zorgcomplexen realiseert MediluX, na locatieonderzoek, speciale verlichtingsprojecten in huis- en patiëntenkamers, waarbij het welzijn en het optimaal functioneren van bewoners  in hun eigen omgeving centraal staat. Inmiddels zijn in meer dan 15 zorgcentra verlichtingsprojecten opgeleverd, waarbij positieve resultaten door bewoners, verplegend personeel en familie zijn gemeld.



licht-in-de-hersenen-1.png licht-in-de-hersen.png pijnappelklier.png bioklok.png